ادامه مطلب
ادامه مطلب
تأملی در تعریف هنر
مجتبی مطهری الهامی/ عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی
هنر، یکی از بارزترین جلوههای اسرارآمیز فرهنگ و تمدن انسانی است که همواره بر حیات انسانی سایه افکنده است. هر جا کاوشهای تاریخ تمدن و باستانشناسی، نشانی از تمدن و فرهنگ بشری و تجلی آن کشف میکند، در هر سرزمینی که تمدنی به عرصه ظهور میرسد، آثار و مظاهر گوناگون هنری، اعجاب پژوهشگران تاریخ تمدن و هنر را برانگیخته است و رموز ناپیدای آن، حکیمان را به اندیشه و تأمل فرو برده است. یک محقق تاریخ هنر، با مطالعه آثار هنری و جلوههای آن، سیمای روشنی از تمدن و فرهنگ بشری در سرزمینهای پیشین به نمایش میگذارد. هنر، از اسرار آفرینش و حیات فرهنگی انسان است که اندیشمندان علوم انسانی را به پژوهش بیشتر فرا میخواند.
ادامه مطلب
چه چیزی هنر اسلامی را هنر اسلامی میکند؟
محمدرضا آقایا
در تعریف هنر اسلامی، برای رسیدن به نتیجهایی دقیق، چارهای جز پرداخت به علت غائی وجود ندارد، و در این حال مشخص کردن غایتی معین و مرز بندی هنر اسلامی و غیر اسلامی با رویکردی غایتمدارانه کاری بس دشوار است، به صورتی که گاه غیر ممکن مینماید. شاید به دلیل همین دشواری است که در تعریف هنر اسلامی، بیشتر مواقع حوزه تمرکز همان علت مادی و فاعلی است، نه بیتوجهی به غایت کیهانی امور.
ادامه مطلب
زیبایی و هنر
آیتالله جوادی آملی
جمال که همان زیبایی است با هنر یک فرق اساسی دارد. جمال چیزی است که با دستگاه ادراکی ملائمت داشته باشد، و هنر، خلاقیت این دستگاه است. یعنی اگر موجودی زیبا بود الزاماً هنرمند نیست. موجودی هنرمند است که بتواند زیبایی بیافریند و آنچه هنرمند بیافریند جمال و زیبایی است. پس زیبایی عبارت است از شیء محسوس یا نامحسوس که با دستگاه ادراکی ما هماهنگ باشد، یعنی قوای ادراکی از آن لذت ببرد ...
ادامه مطلب
مذهب، منبع هنر معماری مساجد ایران
مهدی عباسی/عضو انجمن مفاخر معماری ایران
معماران و هنرمندان مسلمان در ساخت و طراحی مساجد نهایت ذوق و خلاقیت هنری خود را بیتوجه به اجر مادی آن به کار می آید.
معماری مساجد در ایران یک دنیا شور و هیجان و یک سکوت و آرامش باشکوه را به نمایش میگذارد که نماینده ذوق سرشار زیباییشناسی است و منبعی جز ایمان مذهبی و الهام آسمانی نمیتواند داشته باشد.
ادامه مطلب
ویژگیهای معماری مساجد ایران
مینا رهبریان
کارشناس ارشد تاریخ
سه دوره بزرگ در معماری ایران پس از اسلام ، قابل بررسی و تعمق زیاد است ؛ یکی دوره سلاجقه ( ۴۲۹ ـ ۵۵۲ ه.ق) ، دیگری دوره ایلخانی ( ۶۵۴ـ ۷۴۴) و سوم دوره صفویه ( ۹۰۷ ـ ۱۲۴۷ ه.ق) البته “ … طبقه بندی کردن معماری … سلجوقی ، مغول ، تیموری و صفوی و جزاینها ، جز راحتی کار محقق نیست والا از دیدگاه هنر معماری ، این کار یک طبقه بندی دلخواه است ، و عناوینی است برای تثبیت و تشدید یک تاریخ و لعد ؛ یعنی تاریخ معماری ایران . هر یک از انواع معماری به دنبال نوع قبلی است .
ادامه مطلب
دین و هنر
دایان آپوستولوسـ كاپادونا/ ترجمه فرهاد ساسانی
ادامه مطلب
بداهه در هنر
چکیده مطالب سلسله مباحث هنر
وقتي بحث از بداهه ميباشد و قصد ما اين است كه بداهه صحبت كنيم بايد كار بداهه را با بداهه آغاز كرد، همه بداههپرداز هستند، موسيقيدانهاي قديمي، زندگي و نحوهي تكامل آنها، حتي يك نظريهپرداز از بداهه در روش خود استفاده ميكند. يك بازيگر تئاتر وقتي بدون هيچ زمينهي قبلي نمايشي را ارائه ميدهد، در واقع در حال بداههپردازي است. تئوريها تا سي سال پيش بر اين اعتقاد بودند كه بداههپردازي، بداهه، خلاقيت و نوآوري و نوانديشي قابليت آموختن نيست. بلكه استعدادي ذاتي است. بعدها ثابت كردند كه اينطور نيست، هر چه ما از دورههاي سنتي به عصر صنعتي نزديك ميشويم پردازش فيالبداهه در انسان گويي كمرنگتر ميشود و دليل آن هم وجود استرس، نگراني و مشكلات در زندگي است. گاهي اوقات ميشود با بداهه يك محيط را تغيير داد. بداههپردازي به تحمل افراد هم بستگي دارد كسي كه داراي تحمل كم و درصد استرس پذيرش كم است، نميتواند بداههپرداز خوبي باشد. چون ...
ادامه مطلب
انتقال هنر اسلامي
محمود پورآغاسی
هنر اسلامي در شرق و غرب، به صورت يك هويت يگانه، اما با آثار متنوع انتشار يافت، بهطوري كه از محدودهي مرزهاي اسلامي گذشته و به جهان مسيحيت رسيد. دورهاي كه ميخواهيم در مورد آن تحقيق نماييم به قرن يازدهم و دوازدهم بازميگردد و ما شاهد باروري هنر خلفاي اسلامي نسبت به هنر رومي آن هستيم، تزاحم بين اسلام و مسيحيت، به عنوان تبادلنظر بين هنر و تمدن و فرهنگ مفيد بوده است. بدينترتيب صليبها بيش از مسلمانان، از سرزمينهاي اسلامي، چيزهايي را با خود به اروپا انتقال دادند. چيزهايي كه به دست ما مسلمانان ساخته شده بود. همانطور كه سيسيل دورهي اسلامي به صورت وسيلهاي جهت انتقال سبكهاي معماري به غرب مسيحي درآمد. از جمله قوس شكسته كه يك سبك رايج در كليساهاي غربي بود. علاوه بر آن ...
ادامه مطلب
امیدی هست
دکتر مرتضي گودرزي (ديباج)
در اينكه رسانهها كليه عرصههاي گوناگون زندگي انسان معاصر را تصاحب كردهاند ترديدي نيست. ضمن اينكه ديگر سخن از كميت و گستردگي آنها نيز در ميان نيست. بلكه اكنون كيفيت رسانهاي است كه مورد بحث و مداقه اهل نظر و حتي ارباب رسانههاست. زيرا گسترهي تأثير رسانهها به تعدد ساعتهاي استفاده از آنها بستگي ندارد؛ چه بسيار اتفاق ميافتد كه تماشاي فقط يك آگهي تجاري، فيلم يا كارتون مخاطبي را هفتهها به تسخير خود در آورد.
رسانهها توانستهاند و ميروند كه ...
ادامه مطلب
Islamic art
مطلبی که در زیر تحت عنوان هنر اسلام می آید بررسی مفصلی از تاریخ هنرها ی اسلامی است که توسط سایت معتبر lacma تهیه شده است.
Islamic art is perhaps the most accessible manifestation of a complex civilization that often seems enigmatic to outsiders. Through its brilliant use of color and its superb balance between design and form, Islamic art creates an immediate visual impact. Its strong aesthetic appeal transcends distances in time and space, as well as differences in language, culture, and creed. Islamic art not only invites a closer look but also beckons the viewer to learn more. For an American audience a visit to the Islamic galleries of a museum such as the Los Angeles County Museum of Art can ...
ادامه مطلب
مسجد جلوه گاه هنر اسلامی
پروفسور آرتو آپهام (پوپ) ، باستان شناس
كه گفت در اسلام دين را با هنر سازگارى نيست ؟ بر عكس، اين هر دو يگديكر را در آغوش مى كشند و آن هم درمسجد . خداى اسلام _ الّله تعالى _ نه فقط رحيم و حكيم است بلكه جميل هم هست و از همين رو دوستدارجمال.يك نظر به بعضى مساجد كهن نشان مى دهد كه ...
آفات هنر دینی
شهید سید مرتضی آوینی
ما را از آغاز این قصد نبوده است و از این پس نیز نخواهد بود که در مقام معارضه با نشریاتی برآییم که پاسدار ساحت دین و دینداری هستند و حرمت تفکر و هنر متعالی را نگاه می دارند. اما از سوی دیگر، برآن قصد بوده ایم و خواهیم بود که اگر ساحت دین مورد هجوم کج اندیشان واقع شود، با همه وجود به دفاع از آن برخیزیم تا آن نهال تازه رسته ای که با انقلاب اسلامی در خاک مستعدّ این کشور پا گرفته است، در حریمی از تقدس فرصتی برای رشد بیابد و به مصداق اَصلُها ثابِتٌ و فَرعُها فی السّماءِ شاخ و برگ تا آنجا بگستراند که چتر عالمگیرش سایه بر سراسر سیّاره بیندازد.
مقاله « آفات هنر دینی » اگر درشرایط دیگری جز این چاپ می شد ...
ادامه مطلب
هنر و تمدن اسلامی
استاد راهنما:علی اکبر ولايتی
تعزيه
تعزيه از نظر لغوي به معني سوگواري، برپايي يادبود عزيزان از دست رفته، تسليت و امر كردن به صبر است، و از نظر اصطلاحي بهگونهاي نمايش منظوم مذهبي اطلاق ميشود كه به مناسبتهاي مذهبي و غالباً در جريان سوگواريهاي ماه محرم، براي هرچه باشكوه نشان دادن آن مراسم و در آرزوي بهرهمندي از شفاعت اولياي خدا در روز قيامت و تشفي خاطر، و به قصد نماياندن ارادت و اخلاص به اوليا و اهل بيت پيامبر(ع)، با رعايت آداب و رسوم بهرهگيري از ابزارها و نواها و گاه نقوش زنده، برخي از موضوعات مذهبي و تاريخي مربوط به اهل بيت، بويژه واقعة كربلا را، در پيش چشم بينندگان بازآفريني ميكند. 1
در ايران قديم ...
ادامه مطلب
هنر و معماري اسلامي
تأثير هنر و معماري اسلامي بر هنر و معماري اروپا و امريکا
نويسنده: حسن بلخاري
جهاني شدن را با سه رويکرد مورد توجه و تأمل قرار دادهاند. گروهي آن را معادل غربي شدن قلمداد کرده و چون اين تمدن را فاقد صلاحيتهاي لازم براي جهانشمولي فرهنگ و انديشهاش (به ويژه در ابعاد اخلاقي و آرمانگرايي) ميدانند، جهاني شدن را خطري براي جهان معاصر ارزيابي ميکنند و البته دلائل کافي وافي براي اثبات مدعاي خويش – در فقدان صلاحيتهاي لازم تمدن غربي – دارند. اما اين که جهاني شدن کاملاً معادل غربي شدن باشد، فيه تأمل.
گروهي ديگر جهاني شدن را ...
ادامه مطلب
مبانى نظرى گفتوگوى تمدنها
دكتر سيديحيى يثربى
مقدمه
1- تمدن، همانند يك تابلو يا مجسمه زيبا، از نبوغ و ذوق انسانها بسيار دير و دشوار پديد مىآيد; اما با اندك بىذوقى و كودنى، زود و آسان نابود مىشود. بهمين دليل بايد در پاسدارى آن، نهايت هوشيارى را داشت. مىتوان يك گل را به آسانى پرپر كرد اما هيچكس قدرت آفريدن يك برگ آن را ندارد.
تمدن، سامانى است كه فكر و فرهنگ و تلاش و روابط مجموعهاى از مردم را هدايت مىكند تا جامعه بشرى بوده، نوعى از تمدن هم وجود داشته است.
2- چنانكه فردفرد انسانها، به ...
ادامه مطلب
فيزيك و متافيزيك
فيزيك و متافيزيك (1)
ايان باربور
ترجمه: پيروز فطورچى
اهميت تاريخى و معاصر فيزيك، بسيار است زيرا بسيارى از مسلمات آن توسط علوم اخذ شده و تاثير زيادى نيزبر فلسفه و الهيات نهاده است. در فيزيك نيوتنى، سه فرض اصالت واقع، موجبيت و تحويلگرايى، پذيرفته شده بود كههر سه فرض از ناحيه فيزيك قرن بيستم و به ويژه نظريه كوانتوم مورد معارضه قرار گرفت. اين بدان دليل بود كه جهاناتمى بر وفق مفاهيم فيزيك كلاسيك و پديدههاى مشاهدهپذير، توضيحدادنى نبود. درباره ...
ادامه مطلب
